گشایش  غار - قلعه صخره های جنوبي قله شاهدژ ۲۲/۱۲/۱۳۸۹  /  کمیل قاسمپور

تیم گشایش و بازدید : کمیتة غارنوردی شهرستان ساری

مرحله اول: کمیل قاسم پور، داوود لشکری،  امیر احسانی، حدیث نظرزاده، خانم ملکی ـ سال 1388

مرحله دوم: کمیل قاسمپور ، سعید ایمان دوست، مجید نوذری ، آمینا میرجانی ـ سال 1389

 معرفی موقعيت و توصیف تکمیلی غار :

قله زیبای شاهدژ که با قامتی استوار در شمال روستای بالاده ( بخش چهاردانگه ساری و هم مرز با استان سمنان و در 14 كيلومتري غرب جاده ساري به سمنان از سه راهي فولادمحله – دامغان - كياسر ) واقع شده از جذابیت های ویژه ای برخوردار است . این قله از زوایای مختلف دارای شکل های متفاوتی می باشد که ضلع جنوبی آن کاملا پوشیده از صخره های مخروطی شکل سفید رنگ به ارتفاعی حدود 400 تا 500 متر بوده که تا نوک قله ادامه دارند. در دیواره جنوبي این ديواره سنگي ، غاری وجود دارد که دهانه آن از دور به شكل بيضي سیاه رنگ بوده و از فاصله ای دور ، کاملاً ديده مي شود .

در قسمت جلویی این صخره های مخروطی شکل و به فاصله 60 متری از سطح زمین ( جنگل و سبزه زار ) دهانه ای غار مانند وجود دارد که در گذشته های دور به عنوان قلعه و پناهگاه و ديده باني از آن استفاده می کردند و با شواهد باقیمانده ، راه دسترسی به آن از سطح زمین با پله هایی از جنس سنگ و ساروج شروع مي شد و تا دهانه غار ادامه داشته ، یعنی بنایی دست ساز به ارتفاع 60 متر راه ورود به اين غار را ميسر مي كرد و اين قلعه به قلعه های دیگر قله شاهدژ هم ارتباط داشته است. اينكه دقيقاً از اين غار در چه دوره اي و به چه منظوري استفاده مي شد بر ما معلوم نيست . هم چنين اين موضوع كه آب و غذا با چه مشقتي به غار مي رسيد نيز بر ما پوشيده مانده است . از طرفي نزديكترين چشمه آب به اين غار در چراگاه های قارقچال و چمازی و سادوا در دامنه جنوبي قله شاهدژ قرار دارد كه از ابتداي صخره ها بايد اب را با دوش به داخل غار حمل مي كردند و اين كاري بسيار سخت و پر مشقت بود .

در گذشته برای دستیابی به این غار تلاش های زیادی صورت گرفته بود و حتی شخصی از اهالی يكي از روستاهاي اطراف شاهدژ در حال بالا رفتن از ضخره ها و رسیدن به این غار برای دستیابی به گنجی خیالی ، جانش را از دست داده است . هم چنین طبق گفته اهالی بالاده و کوهنوردان ، تیمی از کوهنوردان ساری در دهه 1370 به سرپرستی آقای حبیب اله حبیب پور و نیز در دهه 1380 تیمی متشکل از آقایان امید شجاعی و علی حکی به داخل این غار راه یافتند که اطلاعات خاصی اهم از کروکی یا اندازه های مختصاتی و غیره از این غار نداشتند.

در سال 1388 تیم فنی مشترک از شهرستان ساری و آمل متشکل از داوود لشکری، کمیل قاسم پور، امیر احسانی، حدیث نظرزاده و خانم ملکی برای دستیابی به این غار تلاش نمودند که توانستند با نصب كارگاه ها ، گرده سمت راست دهانه را صعود کرده و تا تراورس کنار دهانه که 3 متر با آن فاصله دارد پیش بروند که به دلیل کمبود وقت و خطرات ناشی از تاریکی هوا از ادامه مسیر منصرف و به پای غار برگشتند .

در سال 1389 تیمی متشکل از کمیل قاسم پور، سعید ایمان دوست، مجید نوذری و آمینا میرجانی توانستند با گشایش مسیر جدید از زیر دهانه و نصب كارگاه به داخل غار راه یابند. برای شروع كار کمیل قاسم پور و سعید ایمان دوست مسیري را تا تراورس کنار دهانه غار باز نمودند و ادامه مسیر را کمیل قاسم پور به تنهایی طی نمود که توانست به داخل غار برود که با گرفتن عکس و کشیدن کروکی مختصر و ثبت اندازه ها ، از همان مسیر تراورس به بیرون بازگشته و در دو مرحله فرود و تجهیز کارگاه ها به پای غار برسد. آمینا میرجانی و مجید نوذری علاوه بر کمک برای صعود به دهانه، کار کشیدن کروکی فضای بیرون و بناهای باقیمانده پای غار را انجام داند.     

در چشم انداز بیرون غار، رشته کوه زیبای چهارنو و روستاهای بالاده ، قلعه و پایین ده در جنوب، کوه اسپه دار و نمازکوه و خط الراس نرو و قله نزوا در ضلع غرب و جنوب غربی کاملا قابل رویت می باشد. در فصل زمستان مناطق نام برده شده کاملاً از برف سفید پوش شده و صعود به این غار امکان پذیر نمی باشد .

 توصیف مختصری از داخل غار:

غار شاهدز به علت قرار گرفتن در زير يك كلاهك بزرگ و ريزشي بودن زير دهانه اين غار، دسترسي به آن را مشكل کرده و سازندگان اين قلعه احتمالاً با ساخت پله هايي از سنگ و ساروج در زیر دهانه غار كه خرابه هاي باقیمانده از آن هنوز ديده مي شود به قسمت داخلي غار دست يافته و اقدام به ساخت استحكامات در آن نموده بودند. در داخل غار و در ديواره ها و سقف آن كنده كاري هايي با دست ( كلنگ ، تيشه و ... ) انجام گرفته تا فضايي مناسب براي نشستن و استراحت افراد بوجود بيايد.

عرض دهانه غار دو و نیم متر ، ابعاد داخل غار سه و نیم در سه و نیم متر و ارتفاع آن دو و نیم متر به شكل بيضي و سقف گنبدي مي باشد. ارتفاع سراسري ديواره افقی حدود 80 متر بوده و از سر ديواره تا غار حدود 20 متر ، ارتفاع غار تا سطح زمين 60 متر ، ارتفاع كلاهك تا دهانه غار 3 متر و فضای خالی زیر دهانه غار حدود 8 متر با شیب ملایم می باشد.

دورنمای قله شاهدژ از ضلع جنوبی ( از روستای بالاده ) و مکان غار 

 گروه صبح زود از روستای بالاده به سمت قله شاهدژ حرکت کرد

موقعیت غار در بین صخره های ضلع جنوبی قله شاهدژ 

موقعیت غار در بین صخره های ضلع جنوبی قله شاهدژ  

موقعیت غار در بین صخره های ضلع جنوبی قله شاهدژ  

نصب تجهیزات کارگاهی برای رفتن به دهانه غار 

نصب تجهیزات کارگاهی برای رفتن به دهانه غار  

فضای داخلی غار 

فضای داخلی غار 

 دهانه غار   و چشم انداز بیرونی آن

کمیل قاسمپور در فضای داخلی غار  

چشم انداز نمای جنوبی دامنه های قله شاهدژ و آبگیر قارقچال و سادوا

چشم انداز نمای جنوبی دامنه های قله شاهدژ و آبگیر

 چشم انداز نمای جنوبی دامنه های قله شاهدژ   

سادوا : این گزارش که در دو بخش تنظیم گردیده است در سال ۱۳۸۹ به همراه فیلم و تصاویر مربوطه به فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی جمهوری اسلامی ایران ، هیأت کوهنوردی و صعودهای ورزشی استان مازندران و هیأت کوهنوردی و صعودهای ورزشی شهرستان ساری ارایه شد تا  این غار زیبا  به ثبت برسد و پس از آن از سوی آقای کمیل قاسمپور در اختیار انجمن فرهنگی سادوای بالاده قرار گرفت تا در سایت سادوا به اطلاع همولایتی های بالادهی برسد . لازم به ذکر است که آقای کمیل قاسمپور عضو انجمن فرهنگی سادوای بالاده و از دوستداران قله شاهدژ و طبیعت زیبای منطقه دوسرشمار می باشد و هم اینک ( زمستان 1389 ) به خدمت مقدس سربازی مشغول می باشد .

جای بسی خوشبختی است که یکی از فرزندان کوهنورد بالاده به همراه دوستانش و با همت و تلاش و عشق به زادگاه آباء و اجدادی خود ، توانسته به این غار صعب العبور دست یابد . انجمن فرهنگی سادوای بالاده ضمن سپاس فراوان و تبریک به آقا کمیل و دوستان غارنورد بخاطر صعود به این غار ، برایشان آرزوی سلامی و تندرستی دارد .