گزارش برگزاری مراسم محرم و عاشورا در بالاده   ۶/10/1388 / عین اله آزموده چهارده /

مراسم امسال ماه محرم و عاشورای حسینی در منطقه دوسرشمار بسیار پرشورتر از سالهای گذشته برگزار شده است . انبوه عزاداران حسینی ( ع ) در شرایط جوی مناسب به سمت روستاهای بالاده ، قلعه ، پایین ده ، تیله بن و واوسر رهسپار شده بودند تا در محیطی ساده و به دور از زرق و برق های شهری هم چون نیاکان خود برای سالار شهیدان اباعبدالله الحسین ( ع ) و یاران باوفایش سوگواری کنند.

مردم منطقه از گوشه و کنار استان مازندران و استان های دیگر به سوی زادگاه خود رفتند و من و دوستان بالادهی ( عین اله آزموده چهارده – قاسم دهبندی و سید محمود ساداتی ) نیز ساعت 6 و نیم صبح روز جمعه 5/10/1388 ( برابر با روز هشتم ماه محرم ) سوار بر ماشین نیسان از ساری به سمت بالاده حرکت کردیم و در طول مسیر نیز هر جا منظره ای زیبا به چشمم می خورد از آن عکس می گرفتم . ساعت 10 صبح در بالاده بودیم . هوا نیمه ابری و آفتابی بود و در ارتفاعات چهارنو و شاهدژ و اسپه دار برف دیده می شد اما میزان آن در ارتفاعات چهارنو بسیار زیادتر بود .

بعد از رسیدن به « چشمه سر » به سمت تکیه رفتیم که دسته عزاداران بالادهی در جلوی تکیه جمع شده بودند تا برای دسته روی عازم روستاهای همجوار شوند . ما نیز به آنان پیوستیم و ابتدا به روستای قلعه رفتیم . در قسمت شمالی روستای قلعه ، عزاداران قلعه سری به استقبال عزاداران بالادهی آمدند و طبق سنتی دیرینه ، مرثیه خوان دسته میهمان در قالب اشعار و لحنی سوزناک به دسته عزاداران میزبان سلام کرده و آنان پاسخ می دهند :

مرثیه خوان میهمان : سلام ما به شما جمله ای عزاداران

مرثیه خوان میزبان : علیک ما به شما باد از ره احسان

مرثیه خوان میهمان : سوالی چند مرا هست با تو ای محزون

مرثیه خوان میزبان : بیان مطلب خود کن دلم بُود پر خون

مرثیه خوان میهمان : عزای کیست که دارید جمله شیون و شین

مرثیه خوان میزبان : عزای شاه شهیدان بدان امام حسین

                              بزن به سینه که ما زخمی صدائیم

                             عزادار شهید کربلائیم

سپس یکی یکی سوال و جواب ها رد و بدل می شود که حدود 50 مصرع است . در آخر اینگونه تمام می شود :

مرثیه خوان میهمان : مرخصیم که بیائیم در آن محضر

مرثیه خوان میزبان : مرخصید و بیایید جملگی یک سر

در اینجا علمداران میزبان به سمت عزادران میهمان رفته و علمها به یکدیگر سلام داده و دو گروه با هم یک دسته شده و با سینه زنی به سمت مسجد می روند تا در آنجا از عزادارن پذیرایی شود.

بعد از روستای قلعه به سمت روستای پایین ده رفتیم و همین مراسم در آنجا نیز اجرا شد . سپس به روستای تیله بن رفتیم . در ساعت 12 ، عزاداران به بالاده برگشتند تا در تکیه بالاده ناهار خود را صرف کنند . 

عزاداران بالادهی در ساعت 3 بعدازظهر برای رفتن به واوسر قدیم آماده شدند و با دو دستگاه مینی بوس و تعدادی ماشین سواری به سوی واوسر حرکت کرده و از منطقه « پلنگ خاک » در غرب واوسر ( کنار جاده اصلی )  تا روستا را پیاده رفتند .

روستای واوسر قدیم به خاطر مشکلات گسل های بستر آن چند سال پیش تخلیه گشته بود و اکنون فقط مسجد آن باقی مانده و بقیه منازل مسکونی اش تخریب شده و مردمانش به روستای « میر افضل » و « گندی او » مهاجرت کردند اما مردم در ماه محرم همچنان چراغ مسجد را روشن نگه داشته اند .

من و تعدادی از دوستان که از دسته عزاداران عقب مانده بودیم با ماشین ( پاترول ) آقای حسین کاردگر رفتیم و برای اینکه در واوسر به آنان ملحق شویم از جاده برف گرفته « بسته بند » و به سختی به دوراهی میرافضل – واوسر قدیم رسیدیم اما به خاطر حجم زیاد برف و نامناسب بودن جاده که باتلاق گل و برف بود نتوانستیم به واوسر برویم و به ناچار در « پلنگ خاک » منتظر برگشتن دسته ماندیم .

مردم بالاده شب تاسوعا را در تکیه بالاده به عزاداری پرداختند و صبح روز تاسوعا نیز دسته های عزادار از روستاهای هم جوار ( واوسر – قلعه و پایین ده و تیله بن ) به بالاده آمدند . روز تاسوعا هوا به شدت سرد شد و گهگاهی هم باران می بارید . در قله شاهدژ و دامنه های اسپه کوه و رشته کوه چهارنو هوا مه آلود بود و برف می بارید .

در شب عاشورا نیز عزاداران به نوحه خوانی مشغول شدند و به روضه خوانی روحانی اعزامی از سمنان حجت الاسلام علیرضا سعداللهی گوش دادند . در ساعت 12 نیمه شب و در هوای 2 درجه زیر صفر ، جوانان و مردان میان سال بالاده برای به جا آوردن مراسم سنتی « تکیه سلُم » ( سلام دادن به تکیه ) به روستاهای قلعه و پایین ده و تیله بن رفتند و ما 5 نفری نیز در تکیه بالاده ماندیم تا از عزاداران روستاهای همجوار که برای « تکیه سلُم » به بالاده می آیند ، پذیرایی کنیم .

صبح روز عاشورا هوای منطقه آفتابی و لکه های رقیق و پَر مانند ابر در آسمان آبی کوهستان دیده می شد و دسته عزاداران بالاده برای رفتن به امامزاده میرافضل روستای واوسر آماده شدند . جمعیت عزادار که در پیشاپیش آنان علمدارارن حرکت می کردند در دو صف حرکت کردند و با نوای مرثیه خوانها به سینه زنی پرداختند .

در منطقه « وَروَرکِله » عزادران روستای قلعه و پایین ده نیز با دسته عزاداران بالاده به هم پیوستند و در تیله بن دره نیز عزادرارن واوسر به آنان پیوستند و در ورودی روستای تیله بن در کنار مرقد امامزاده میرافضل دسته عزادران تیله بن به آنان ملحق شدند و دسته ای بسیار بزرگ تشکیل شد که به اعتقاد اهالی منطقه ، این جمعیت در 20 سال گذشته بی سابقه بوده است .

در پیشاپیش دسته ، علمدارارن بودند و در پشت سرشان گروهی « نخل » روستای تیله بن را بر دوش خود حمل می کردند و به دنبال آنان ، دسته زنجیرزنها نیز در صفوفی منظم حرکت می کردند . عزاداران  چند مرتبه به گرد مرقد امامزاده حرکت کردند و زنجیرزنی کردند و بعد از آن دسته به سینه زنی های جوشی ( تند ) مشغول شدند .

نخل از جنس چوب و تخته و شبیه گهواره است و حدود 2 متر ارتفاع ، یک متر عرض و 2 متر طول داشته و بر روی آن انواع پارچه های رنگی و سبز بسته شده و مردم برای گرفتن حاجت آن را می بوسند و در جلوی آن چند عدد چوب نوک تیز شبیه شاخ گاو وجود دارد که متصدی نخل میوه سیب را از عزاداران گرفته و قدری شاخ را در آن فرو می برد و مردم به عنوان تبرک آن را می خورند . هم چنین علمداران ، علمهای خود را به نخل تکیه میدهند تا در مراسم عزادرای شرکت کنند . عده ای نیز در کنار نخل ایتاده و عکس یادگاری گرفتند .

در موقع ظهر عاشورا نیز روحانی روستای واوسر حجت الاسلام حسینعلی قربانی در باره واقعه عاشورا و قیام امام حسین ( ع ) بر علیه ظلم و ستم حاکمان اموی سخنرانی کرده و به روضه خوانی پرداخت . پایان بخش مراسم روز عاشورا نماز جماعت به امامت حجت الاسلام محمد فولادی در فضای آزاد جلوی امامزاده بود و بعد از آن عزاداران روستاها از یکدیگر خداحافظی کرده و برای صرف ناهار به روستاهای خود برگشتند .

لازم به ذکر است که در ایام محرم امسال حجت الاسلام علیرضا سعداللهی در روستای بالاده ، حجت الاسلام حسینعلی قربانی در روستای تیله بن ( و قلعه و پایین ده ) ، حجت الاسلام محمد فولادی در روستای واوسر و حجت الاسلام سید یوسف ساداتی بالادهی نیز در روستاهای تیلک و آتنی منبر داشتند .

در حدود ساعت 3 بعدازظهر روز عاشورا و بعد از خداحافظی از فامیل و اهالی بومی بالاده به سمت ساری برگشتیم . در بین راه و در گردنه جنگلی جاده سنام به خلرد مقدار زیادی میوه جنگلی « ولیک » چیدیم تا به عنوان سوغات به منزل ببریم . ساعت 6 بعدازظهر در ساری بودیم .

 

دست اندرکارارن بزگزاری مراسم امسال عاشورا در بالاده :

1. خیرینی که در ایام ماه محرم در تکیه بالاده به عزاداران طعام دادند : آقایان حسن اسماعیلی ، ولی اله شیردل ، محمد آتنی مفرد و سید حسین ساداتی ، ولی کاردگر ، عسکری چهاردهی ، محمود صباغ و احمد جعفرپور ، سید رسول هاشمی ، حاج علی دهبندی .

2. آشپزها : خانمها گل چمن آتنی مفرد ، شهربانو جعفرپور و کمک آشپزها و نظافت تکیه و شستن ظروف : فاطمه جعفرپور ، سیده ضیاء صباغ ، ثریا هاشم پور ، حمیده آزموده چهاردهی ، سیده نیره ساداتی ، سیده رحیمه موسوی ، فاطمه فولادی ، کربلایی ربابه قاسمی و سیده کبری ساداتی .

3. پیش خدمتها : آقایان سید اسماعیل ساداتی ، سید عباس صباغ ، عسکری چهاردهی ، سید اصغر ساداتی ، احمد جعفرپور ، کاوه آتنی مفرد و اسماعیل اسماعیلی .

4. مرثیه خوانها : آقایان سید حسین ساداتی ، سید رسول هاشمی و عمار توبه .

5 .  علمداران : آقایان : سید اسماعیل ساداتی ، سید ربیع صباغ و شکر آتنی مفرد .

6 . طبّال : آقای عسکری چهاردهی .

7. شیپورچی : آقای حسن اسماعیلی .

تدارکات ( تهیه هیزم از جنگل ) : آقایان میر عباس ساداتی ، سید حسن ساداتی، سید جعفر ساداتی ، محمد آتنی مفرد ، سید اسماعیل ساداتی ، حسن اسماعیلی ( با تراکتورش ) ، سید حسین ساداتی و اسماعیل اسماعیلی .

8. عکس : عین اله آزموده چهارده ( که بیش از 500 قطعه عکس از مراسم روزهای هشتم تا ظهر عاشورا گرفته است . در سالهای گذشته از مراسم ماه محرم در منطقه بالاده کمتر کسی عکس گرفته و امسال موقعیت مناسبی بود تا جزئیات برگزاری این مراسم و افراد شرکت کننده در آن ثبت شود ) . هم چنین دوستان دیگری نیز با دوربین های نیمه حرفه ای به ثبت این مراسم پرداختند ک آقایان ذبیح اله کاردگر و سید محمود ساداتی از آن جمله است .

بزودی گزارش تصویری مراسم را ارائه خواهیم کرد .

 

انشاءالله ثواب عزادرای امام حسین ( ع ) و یارانش نثار اموات همه دست اندرکاران و عزادرارن گردد .