سادوا : روستای بالاده . ساري . مازندران

نامهاي آشنا براي كوچه هاي بالاده / عين اله آزموده چهارده / ۲۶/۵/۱۳۸۸

 در طول سالهاي درازي كه از عمر بالاده و زندگي اجتماعي آن مي گذرد و كوچه هاي بالاده نامي نداشته و حتي اكنون هم نامي ندارند ، مردم ؛ كوچه ها و معابر بالاده را با نام محله هاي آن و يا خانه اي مشخص مي شناختند . ديميون ، چهارده مله ، چشمه سر ، حمبام بن ، تك سر ، مرخل ، اواني ، كشه ، گره ، سه چشمه ، دهبند مله ، امامزاده اسماعيل ، تكيه بن ، قاسملي سره پيش ، خرچرا و ... از نامهاي هستند كه براي نشاني دادن بكار مي رود .  اين نوع نشاني دادن براي كساني كه در بالاده ساكن هستند و يا همه ساله به بالاده رفت و آمد مي كنند بسيار قابل درك و دسترسي هستند .

چندي پيش كه در بالاده بودم تعدادي از پدران بالادهي نسبت به نامگذاري كوچه هاي خود از من مشورت خواستند . ابتدا از آنان خواستم تا نامهاي پيشنهادي خود را بيان كنند كه نامهايي چون شقايق ، نسترن و نامهايي بيگانه با فرهنگ بومي و حتي نام شخصيتها را بيان كردند . لذا بر آن شدم تا نامهايي را براي نامگذاري كوچه هاي بالاده پيشنهاد و ارائه نماييم .

اكنون با توجه به اينكه ممكن است در آينده اي نه چندان دور و نزديك ، « طرح هادي روستايي » به بالاده تعلق بگيرد و بعد از جدول كشي كوچه ها ، افرادي پيدا شوند كه از سر احساسات شخصي و في البداعه بخواهند نامي براي كوچه ها و معابر بالاده انتخاب كنند و بعد به مرور زمان ممكن است   نام مورد نظر با هويت خيابان و كوچه همخواني نداشته باشد و بعضي در صدد تغيير آن برآيند ، لذا انجمن فرهنگي سادواي بالاده كه وظيفه و رسالت فرهنگي بالاده را بر دوش دارد پيشاپيش نام هايي را براي كوچه ها و معابر بالاده پيشنهاد ميكند .

چنانچه در آينده بخواهيم كوچه های بالاده را نامگذاري كنيم پيشنهاد مي شود ابتدا با انتخاب « شوراي نامگذاري كوچه هاي بالاده » متشكل از دو نفر فرهنگي ، دو نفر اعضاي شوراي اسلامي و سه نفر اعضاي انجمن فرهنگي بالاده ، ( مجموعا ۷ نفر ) نسبت به اين موضوع اقدام شود .

در اينجا به ذكر ويژگي نام كوچه ها و خيابانهاي بالاده مي پردازيم :

الف . نام بايد داراي طول كلمه اي كوتاه و تلفظي ساده و روان بوده و به راحتي بتوان آن را به فارسي و انگليسي نوشت . مثل سادوا Sadva .

ب . داراي معنايي خاص ( خنده دار ، غيراخلاقي ، متضاد و ... ) در ديگر زبانها ( مثل زبان فارسي و ... ) نباشد .

پ . از نامهاي بومي بالاده باشد كه مي تواند شامل نام محله ها ، كوه ها و طبيعت اطراف و يا نام گياهان و گلهاي بومي باشد .

ت . از انتخاب نام شخصيتهاي علمي ،‌سياسي و ديني استفاده نشود بهتر است .

ث . هر نام در صورتي كه اعراب گذاري هم نشده باشد يك غريبه بتواند با كمترين اشكال آن را تلفظ كند .

ج . نام هاي محلي هر چند كه زيبا هستند ولي معمولاً از اقبال عمومي برخوردار نيستند . دليلش هم به طنز و مسخره گرفتن افراد و يا بي معني بودن و معادل نداشتن در زبان فارسي به خاطر « اسم خاص » بودن آن است . اما به مرور زمان درمي يابيم كه انتخاب نامهاي بومي نشانه اي از هويت و فرهنگ بومي است و به زودي جايگاه خود را در بين فرهنگ عامه پيدا خواهد كرد .

چ . نامهاي بومي و محلي را همانگونه كه در محل تلفظ مي شوند بايد نوشت : مثل « مرخل Mer Khel » .

ح . محله هاي بالاده به همان نامهاي قديمي و مصطلح مورد استفاده و نامگذاري قرار گيرند .

چند نام پيشنهادي براي كوچه هاي بالاده :

چشمه سر : براي چشمه سر كه واقعاً بهترين نام است = Cheshmeh Sar

شاهدژ : براي خياباني كه از چشمه سر تا « سه چشمه » و به سمت شمال مي رود = Shahdezh

چارنو : براي خياباني كه از چشمه سر تا « تك سر » و به سمت قلعه و جنوب مي رود = char No

اسبه دار : براي خياباني كه از چشمه سر تا « مرخل » و غرب مي رود = Esbeh Dar

گره : براي خياباني كه از چشمه سر تا « كشه » و از بين خانه سيد رحمان ساداتي ( محمد حسين كريم ) و سيد محمد صباغ به سمت شرق مي رود = Gareh

سادوا : براي خيابان كمربندي كه از  « كشه » تا « سه چشمه » و شمال مي رود = Sadva

امدوا : براي كوچه هاي پايين مدرسه بالاده = Emedva

چمازي : براي خياباني كه از « تك سر » ( نبش منزل مير مفيد ساداتي ) به سمت شرق و كمربندي مي رود = Chemazi

چوباغ : براي كوچه جلوي منزل مشهدي جانبرار چهاردهي تا منزل پير ولي اسداله به سمت منزل سيد محمد صباغ = Choo Bagh

هم چنين نامهاي بومي ديگري چون :

باغك Baghek ، قارق چال Qareq Chal ، كلاگرKelager  ، كچب تك Kacheb Tek  ، دكل سرDekel Sar  ، فك بن Feke Ben ، چل سره Chel Sereh  ، مرادكوهMerad Kooh  ، سنگستن Sangeston ، تروك Terook ، ميرخلMer Khel  ،‌بندگاBande Gah  و ... .

و يا نام  گياهان و گلهايي چون :

تي تي Ti Ti به معناي شكوفه ، دازه dazeh  به معناي گون Gavan  ، چكو Chakoo به معناي جوانه برگ درخت ، الزي Alzi ، سره Sareh  و ...

و يا نام درختاني چون :

توسكا Tooska ،‌ ككو Kako  ،  تلكاTelka ، واش Vash  و ...

نام پرندگان و حيوانات بومي مثل كوك Kok ، ورده Vardeh  ، تيرنگ Tireng ، واشه Vasheh  ، كوتر Kooter ،‌شوكا Shoks و ....